بررسی نظم در سوره‌های قرآن: کوششی در جهت کشف نظم در سوره یاسین

چکیده

نظم (سازمان‌دهی/ترتیب/چینش) آیات در قرآن کریم با رویکردها، مدل‌ها و روش‌های گوناگون بررسی‌شده است. در این بررسی‌ها نظم، بیشتر به چینش الفاظ در یک آیه توجه دارد و برای پاسخ به این پرسش است که چرا این چینش واژگان در آیه، بهترین چینش است و طبیعتی اعجازگون دارد. هم‌چنین  گاه به چرایی چینش یک آیه پس از آیه‌ای دیگر، پرداخته‌شده است. نوشتار حاضر الگویی نوین را به‌منظور تحول مطالعه نظم قرآن پیشنهاد می‌کند. این الگو مستلزم تحول در سه ضلع مطالعه نظم در قرآن است. ابتدا به تحول در «سطح مطالعه نظم» پرداخته و بر این باور است که باید سطح مطالعه نظم در قرآن را از «محوریت آیات» به «محوریت سوره‌ها» ارتقا داد. در گام بعد به تحول در مطالعه «نوع مطالعه نظم» پرداخته و کوشش نموده تا مدلی از «نظم پیچیده» را به‌جای یک نوع «نظم ساده» پیشنهاد نماید؛ و سومین تحول در «روش مطالعه نظم» است و در آن ‌واحدهای لفظی و محتوایی را که پیش ‌از این  برمبنای «واژگان و آیه» بوده را به سطح «پاره متن» ارتقا دهد. در این راستا، به‌جهت تبیین کارآمدی الگوی پیشنهادی در مطالعه نظم در قرآن، نظم در سوره یاسین با این الگو نمایانده شده است.

کلیدواژگان: سوره؛ نظم قرآن؛ محور چینشی؛ نظم در بی‌نظمی‌؛ سطوح نظم قرآن؛ رکوعات؛ سوره یاسین

نویسنده:

احمد زارع زردینی: استادیار الهیات دانشگاه آیت‌ الله حایری میبد

پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن – دوره ۵، شماره ۱، پاییز و زمستان ۱۳۹۵٫

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.  

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *