انتصاب انصارالله به ایران و فرقه‌ای نشان دادن انقلاب

 

۳-۴٫ انتصاب انصارالله به ایران و فرقه‌ای نشان دادن انقلاب

یکی دیگر از اقدامات آمریکا و متحدانش برای مقابله با جریان بیداری اسلامی در یمن و به‌ویژه مهار قدرت و سیطره روزافزون جنبش مردمی انصارالله، انتصاب اقدامات این جنبش به جمهوری اسلامی ایران جهت ایجاد بی‌ثباتی و تهدید منافع آمریکا و عربستان بوده است تا از این طریق، اقدامات آمریکا و متحدانش در یمن مانند حملات گسترده عربستان، موجه شود.

منصور هادی، رئیس‌جمهور مستعفی و فراری یمن که با مذاکرات گسترده سفارت آمریکا در یمن و حمایت عربستان پس از کنار رفتن عبدالله صالح، به روی کار آمد، در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۶ و در سخنرانی خود در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در همین راستا ضمن محکوم کردن اقدامات انصارالله، ایران را به ایجاد بی‌ثباتی در منطقه محکوم کرد و گفت: «ما به تمام جهان به‌صراحت اعلام می‌کنیم که فرقه‌گرایی و تروریسم در منطقه توسط ایران حمایت می‌‌شود که خود باعث ایجاد تروریسمی دیگر برای مقابله با آن خواهد شد. ما باید یمن را از چنگال ایران رها کنیم و پرچم یمن را بر تمام خاک باارزش یمن قرار دهیم و کشوری فدرالی ایجاد کنیم».

همچنین رسانه‌های جریان غالب تحت کنترل آمریکا و متحدانش از جمله واشنگتن‌پست، سی‌ان‌ان، فاکس‌نیوز، العربیه و غیره تلاش کردند که جنبش انصارالله را با لفظ «شورشی‌های متحد ایران»[۱] در افکار عمومی مطرح کنند تا اقدامات این جنبش فاقد مشروعیت شود و با توجه به تصویر پیشین نامناسب از جمهوری اسلامی ایران در افکار جامعه غرب، اقدامات این جنبش، اقداماتی خرابکارانه و در راستای منافع جمهوری اسلامی ایران و برای مقابله و به خطر انداختن منافع ایالات‌متحده آمریکا و متحدانش در منطقه ترسیم شود (Bayoumy Nichols, 2016).

۳-۵٫ استفاده از قطعنامه‌های شورای امنیت برای مدیریت بیداری اسلامی در یمن

یکی دیگر از اقدامات ایالات‌متحده آمریکا و متحدانش برای مدیریت بیداری اسلامی در یمن و کنترل وضعیت یمن، تصویب قطعنامه‌های ۲۰۱۴، ۲۰۵۱، ۲۱۴۰، ۲۲۰۱، ۲۲۰۴، ۲۲۱۶ و ۲۲۷۷ در رابطه با یمن از سال ۲۰۱۱ تا سال ۲۰۱۷ است. در زیر به بررسی این قطعنامه‌ها و نحوه تأثیرگذاری آن‌ها بر روندها در یمن می‌پردازیم.

۱-۵-۳٫ قطعنامه ۲۰۱۴ شورای امنیت در رابطه با لزوم کناره‌گیری صالح از قدرت

اولین قطعنامه سازمان ملل در رابطه با امور یمن و پس از جریان بیداری اسلامی در سال ۲۰۱۱، قطعنامه ۲۰۱۴ شورای امنیت سازمان ملل است. این قطعنامه که پس از تأخیرهای مکرر عبدالله صالح برای کناره‌گیری از قدرت توسط انگلیس به شورای امنیت ارائه شد، از علی عبدالله صالح خواست که با پذیرش طرح ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس، از قدرت کناره‌گیری کند.

درحالی‌که این قطعنامه بر بازخواست تمام عاملان جنایات اخیر یمن تأکید می‌کند، با رسمیت بخشیدن به طرح ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس، به عبدالله صالح به عنوان نفر اول جنایات علیه بشریت در این کشور، این امکان را می‌دهد که با کناره‌گیری از قدرت، از تعقیب قضایی مصونیت پیدا کند (Resolution 2014, 2011). این قطعنامه وسیله‌ای کارآمد برای دولت باراک اوباما و متحدانش بود تا با ایجاد اجماعی بین‌المللی، عبدالله صالح را مجبور به کناره‌گیری کند.

۲-۵-۳٫ قطعنامه ۲۰۵۱ و لزوم اجرای فاز دوم مرحله انتقال قدرت

این قطعنامه که بعد از برکناری صالح صادر شد، راه‌حل و نقشه راه مورد نظر آمریکا و متحدانش در رابطه با خروج یمن از بحران را مشخص می‌ساخت. قطعنامه ۲۰۵۱ که در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲ تصویب شد، ضمن تأکید بر مواردی چون اتحاد، تمامیت ارضی، حاکمیت و استقلال سیاسی کشور یمن، مردود دانستن استفاده از خشونت برای دستیابی به اهداف سیاسی، توقف تمامی اقداماتی که منجر به تضعیف دولت می‌شود و… خواهان اجرای فاز دوم طرح ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس (تشکیل یک کنفرانس گفتگوی ملی فراگیر، بازسازی نیروهای مسلح و نهادهای امنیتی و یکپارچه‌سازی آن‌ها، توزیع عادلانه ثروت و قدرت و حمایت از آشتی ملی، تدوین قانون اساسی، اصلاحات انتخاباتی و برگزاری شفاف و رقابتی انتخابات در سال ۲۰۱۴) شد (Resolution 2051, 2012)؛ به‌عبارت‌دیگر این قطعنامه، در ادامه قطعنامه ۲۰۱۴ سازمان ملل بود که به راه‌حل آمریکا و متحدانش در رابطه با انقلاب مردمی یمن، یعنی طرح ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس، ختم می‌شود.

۳-۵-۳٫ قطعنامه ۲۱۴۰ و لزوم اجرای نتایج کنفرانس گفتگوی ملی

سومین قطعنامه شورای امنیت در این رابطه، قطعنامه ۲۱۴۰ سازمان ملل هست که در ۲۶ فوریه ۲۰۱۴ مورد تصویب قرار گرفت و می‌توان آن را ادامه فرایند گذار و مرحله انتقالی قدرت در یمن دانست. این قطعنامه ضمن یادآوری راه‌کارهای مشخص‌شده در طرح ابداعی شورای همکاری خلیج‌فارس و تأکید بر قطعنامه‌های پیشین، به ۳۴ نکته و بند اشاره می‌کند. در زیر مهم‌ترین این موارد آمده است:

الف) استقبال از نتایج جامع کنفرانس گفتگوی ملی، امضاشده توسط تمامی احزاب و جریان‌ها که نقشه راهی را برای ادامه انتقال دموکراتیک قدرت ایجاد کرد که نشان از تعهد به دموکراسی، حکمرانی خوب، حکومت قانون، آشتی ملی و احترام برای حقوق بشر و آزادی‌های اساسی برای مردم یمن است.

ب) ابراز نگرانی از حضور القاعده در یمن و اقدامات تروریستی این گروه

ج) تشکیل «کمیته تحریم» از نمایندگان ۱۵ عضو شورای امنیت برای تحریم مالی و نظامی شخصیت‌های وابسته به علی عبدالله صالح و رهبران برجسته انصارالله (Resolution 2140, 2014).

۳-۵-۴٫ قطعنامه ۲۲۰۱ و محکومیت شدید انصارالله

با تسخیر صنعا توسط جنبش انصارالله و خروج نیروهای نظامی ضد تروریسم آمریکا از صنعا، منصور هادی این اقدام انصارالله را کودتایی علیه خود خواند و در نامه‌ای خطاب به شورای امنیت سازمان ملل خواستار مداخله فوری سازمان ملل در این کشور شد. در این زمان قطعنامه ۲۲۰۱ در این رابطه از سوی شورای امنیت سازمان ملل مورد تأیید قرار گرفت که پیش‌نویس آن به وسیله اردن، به عنوان نماینده شورای همکاری خلیج‌فارس تهیه شده بود (Guardian, 2015). این قطعنامه در ۱۵ فوریه ۲۰۱۵ مورد تصویب قرار گرفت. در این قطعنامه، همانند سایر قطعنامه‌ها دراین‌باره، در ابتدا به قطعنامه‌های پیشین شورا اشاره می‌کند و ضمن محکومیت اقدامات جنبش انصارالله، از طرح ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس تجلیل می‌کند و از طرف‌های مختلف می‌خواهد که در راستای اجرای آن اقدامات لازم را صورت دهند (Resolution 2201, 2015).

۳-۵-۵٫ قطعنامه ۲۲۰۴ و تمدید فعالیت «کمیته تحریم»

قطعنامه ۲۲۰۴ در تاریخ ۲۴ فوریه ۲۰۱۵ در رابطه با یمن تصویب شد. شاید بتوان گفت که مهم‌ترین بخش این قطعنامه پیگیری و تمدید مجدد مفاد قطعنامه ۲۱۴۰ بود. این قطعنامه با توجه به بند ۱۹ قطعنامه ۲۱۴۰ که دستور ایجاد کمیته تحریم برای مسدودسازی اموال و تحریم سیاسی و مالی رهبران انصارالله و هم‌پیمانانش را داده بود، اقدامات این کمیته را یک سال دیگر تمدید کرد (Resolution 2204, 2015).

۳-۵-۶-قطعنامه ۲۲۱۶ و حمایت کامل از منصور هادی

یکی از جدی‌ترین قطعنامه‌های ضد یمنی سازمان ملل، قطعنامه ۲۲۱۶ ذیل فصل هفتم، هست که ضمن محکوم کردن اقدامات جنبش انصارالله از ریاست جمهوری منصور هادی به‌شدت دفاع می‌کند. از سوی دیگر این قطعنامه، یمن را زیر نظر ۱۰ کشور شورای همکاری خلیج‌فارس، آمریکا و انگلیس قرار داد و یمن را زیر نظر فصل هفتم منشور سازمان ملل برد (شادلو، ۱۳۹۳: ۵۷).

 فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد، مربوط به برقراری صلح و امنیت بین‌المللی (تهدید علیه صلح، نقض صلح و یا عمل تجاوز) است و این فصل به شورای امنیت اجازه می‌دهد درصورتی‌که اقدامات پیش‌بینی‌شده در ماده ۴۱ این فصل یعنی مجازات دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی در رابطه با یک بازیگر برای برقراری صلح و امنیت بین‌المللی کفایت نکند، دست به اقدامات نظامی بزند و از نیروهای نظامی، هوایی و دریایی برای ایجاد صلح و امنیت بین‌المللی استفاده کند (موسوی و امین‌زاده، ۱۳۷۵).

قطعنامه ۲۲۱۶ سازمان ملل که در ۱۴ آوریل ۲۰۱۵ و در ۷۴۲۶ امین نشست شورای امنیت با ۱۴ رأی موافق و یک رأی ممتنع روسیه مورد تصویب قرار گرفت، ادبیاتی بسیار لفاظانه علیه جنبش انصارالله دارد و عبدالمالک الحوثی، رهبر جنبش انصارالله و احمد علی عبدالله صالح، فرزند رئیس‌جمهور پیشین یمن را به عنوان خطری برای صلح و امنیت در این کشور معرفی می‌کند و در لیست نفرات مورد تحریم سازمان ملل قرار می‌دهد.

این قطعنامه به صورت ویژه از حوثی‌ها می‌خواهد که ضمن پایبندی به توافق شورای همکاری‌ها، سریعاً اقداماتی از جمله آزادی زندانیان و بازداشت‌شدگان، رها کردن تسلیحات به‌دست‌آمده از مقرهای نظامی دولت یمن از جمله سیستم‌های موشکی، عدم تهدید کشورهای همسایه یمن به استفاده از موشک‌های زمین به زمین، رها کردن کنترل مقرهای دولتی، پایان دادن به انجام اموراتی که تنها برای حاکمیت این کشور مشروعیت دارد، خارج کردن نیروهای نظامی از شهرها و مناطق تسخیرشده توسط این گروه از قبیل صنعا، پایان دادن به جذب نیرو و استفاده از کودکان و… را در دستور کار قرار دهد (Resolution 2216, 2015). نکته قابل‌ملاحظه در این قطعنامه عدم اشاره به تجاوز نظامی عربستان علیه مردم یمن و حملات گسترده علیه جنبش انصارالله است.

در قطعنامه ۲۲۱۶، شورای امنیت عبدالله صالح و دو نفر از فرماندهان نظامی انصارالله، عبدالخالق الحوثی و عبدالله یحی الحکیم را به دلیل تلاش برای ایجاد بی‌ثباتی در یمن و ممانعت از اقدامات سیاسی برای حل مشکلات یمن، تحریم کردند. صالح این اتهامات را رد کرد و حزب وی اعلام کرد که چنین اقداماتی از سوی سازمان ملل تنها اثراتی منفی بر روندهای سیاسی خواهد داشت (Nichols, 2014). همچنین صالح این تحریم‌ها را یک مانور سیاسی خواند که توسط آمریکا حمایت شده است (Chulov Yuhas Ackerman, 2015).

۳-۵-۷٫ قطعنامه ۲۲۶۶ و حمایت کامل از منصور هادی

قطعنامه ۲۲۶۶ در ۲۴ فوریه ۲۰۱۶ مورد تصویب شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفت. در این قطعنامه ضمن تکرار موارد سایر قطعنامه‌ها، سازمان ملل مسدود شدن اموال و ممنوعیت سفر افرادی که ثبات در یمن را تهدید می‌کنند و در قطعنامه ۲۱۴۰ سال ۲۰۱۵ میلادی تصویب شده بود را تا ۲۶ فوریه سال ۲۰۱۷ میلادی تمدید کرد که رهبران حوثی‌ها از جمله این افراد بودند. شورای امنیت همچنین حکم هیئت کارشناسان سازمان ملل را تا ۲۷ مارس سال ۲۰۱۷ میلادی تمدید کرد و از همه خواست که برای یافتن راه‌حلی سیاسی با آن‌ها همکاری کنند (Resolution 2266, 2016).

۳-۵-۸٫ قطعنامه ۲۳۴۲ و حمایت کامل از منصور هادی

آخرین قطعنامه شورای امنیت در رابطه با یمن، در ۲۳ فوریه ۲۰۱۷ مورد تصویب قرار گرفت که این قطعنامه نیز در ابتدا با تأکید بر سایر قطعنامه‌های شورا در رابطه با شرایط یمن پس از خیزش سال ۲۰۱۱ و ابراز نگرانی‌ها و ارائه راه‌حل‌های پیشین، مأموریت گروه کارشناسان وابسته به کمیته تحریم‌های شورای امنیت را یک سال تمدید می‌کند تا تحریم‌ها علیه عبدالله صالح و حوثی‌ها تا فوریه ۲۰۱۸ تمدید شود (Resolution 2342, 2017).

با نگاهی اجمالی به مفاد قطعنامه‌های سازمان ملل در رابطه با یمن که توسط آمریکا و متحدانش آماده و در شورای امنیت تصویب شدند، می‌توان فهمید که یکی از راه‌های مدیریت روند بیداری اسلامی در یمن توسط گروه باراک اوباما از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶، استفاده از سازمان ملل و ایجاد اجماع و لابی‌گری در رابطه با یمن بوده است.

این قطعنامه‌ها دو هدف جدی را پیگیری کرده‌اند که یکی ایجاد پشتوانه حقوقی برای راه‌حل ابتکاری شورای همکاری خلیج‌فارس و در رأس آن‌ها عربستان سعودی، یکی از مهم‌ترین شرکای ایالات‌متحده آمریکا، بوده است و دیگری تلاش برای ایجاد فشار بر جنبش انصارالله و سایر گروه‌های ضدآمریکایی و ضد عربستانی در یمن بوده است تا از این طریق ضمن تسلط بر اوضاع یمن، آمریکا کمترین هزینه را در این قبال کرده باشد.

۳-۶٫ حمایت‌های رسانه‌های آمریکا از عربستان در برابر جنبش انصارالله

یکی از مهم‌ترین مخالف آمریکا در یمن، جنبش انصارالله بوده است که اساس مخالفت این جنبش با آمریکا مداخلات این کشور در خاک یمن، با عنوان مقابله با القاعده بوده است. رهبران این جنبش بارها مخالفت خود را با حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا در این کشور که تلفات غیرنظامی زیادی نیز داشته است، اعلام کرده‌اند و این اقدام آمریکا از نظر آن‌ها نقض حاکمیت یمن بوده است (Al-Mujahed Naylor, 2015). لذا آمریکا همواره تلاش کرده است این جنبش را تضعیف و به صورت مستقیم و غیرمستقیم مورد حمله قرار دهد که نمونه بارز آن حمایت‌های گسترده نظامی، تسلیحاتی و رسانه‌ای از اقدامات عربستان در برابر این جنبش بوده است.

با بررسی رویکردهای رسانه‌های فعال عربستان سعودی و ایالات‌متحده آمریکا بعد از حمله ائتلاف به رهبری عربستان به یمن در بامداد ۶ فروردین ۱۳۹۴، اخبار مربوط به این حمله، با نام «طوفان قاطعیت»، به ‌طور گسترده توسط این رسانه‌ها انعکاس داده شد و تلاش شد ضمن مشروع نشان دادن این حمله، ایران و جنبش انصارالله، متهمان برهم زدن ثبات و نظم در منطقه معرفی شوند تا با استفاده از دیپلماسی ‌رسانه‌ای، رسالت خود را برای جهت‌دهی افکار عمومی انجام دهند.

مهم‌ترین محورهای القایی این رسانه‌ها عبارت‌اند از: ۱٫ ایران‌هراسی و تلاش برای نشان دادن اتحاد اعراب در قبال ایران؛ ۲٫ مردمی بودن مخالفان انصارالله و ضد مردمی بودن حوثی‌ها؛ ۳٫ مشروعیت بخشی به حمله عربستان در بازگرداندن قدرت به رئیس‌جمهور قانونی این کشور ۴٫ حمایت روسیه از حوثی‌ها ۵٫ عدم دخالت مستقیم آمریکا در یمن (البرزی و سلیمانیان، ۱۳۹۵).

۳-۷٫ برجسته کردن خطر القاعده در یمن

اوباما یکی از اهداف اصلی خود در یمن را، ایجاد و حفظ امنیت آمریکایی‌ها در خاک یمن عنوان کرد. به‌زعم وی یمن یکی از خطرناک‌ترین کشورهاست که در منطقه خطرناکی (خاورمیانه) نیز قرار گرفته است که با فشار بر تروریست‌ها باید امنیت آمریکاهای حاضر در یمن را تأمین کرد (Office of a Press Secretary, 2015).

باراک اوباما تلاش کرد سیاست خود برای «مقابله با تروریسم» را به صورت جنگ نیابتی به وسیله متحدانش پیگیری کند و استفاده از حملات هوایی و هواپیماهای بدون سرنشین علیه گروه‌های تروریستی را افزایش دهد (Chicago Tribune, 2015). یکی دیگر از اقدامات ایالات‌متحده آمریکا و متحدانش برای تسلط بر اوضاع یمن و توجیه اقدامات صورت گرفته در این کشور، برجسته کردن اقدامات القاعده و شاخه‌های وابسته به این گروه تروریستی از جمله انصارالشریعه در این کشور بوده است.

در گزارش‌هایی که از سوی نهادهای مربوط در ایالات‌متحده در رابطه با شرایط یمن تهیه و در اختیار نهادهای تصمیم‌گیری این کشور داده شده است، همواره این گروه و خطر ناشی از این گروه بر آزادی‌های دینی و فردی ذکر شده است تا با پررنگ شدن خطر این گروه تروریستی در یمن برای افکار عمومی داخلی آمریکا و بین‌الملل، اقدامات این کشور برای حضور مستقیم و غیرمستقیم در این کشور توجیه‌پذیر باشد تا بتواند از منافع ترسیمی این کشور در یمن که پیش‌ازاین به آن اشاره شد، حفاظت کند (United States Department of State, 2012: 1-3).

رئیس وقت پنتاگون پس از توافق ریاض برای کناره‌گیری صالح از قدرت به دغدغه خود در رابطه با مقابله القاعده و سایر شبه‌نظامیان در یمن اشاره کرد و گفت: «آمریکا و یمن برای مقابله با شبه‌نظامیان همکاری‌های خود را ادامه خواهند داد و علی‌رغم عدم ثبات سیاسی در یمن، ما قادر خواهیم بود که روابط مهم خود برای مقابله با تروریسم را حفظ کنیم» (Rashad, 2011).

این خطر به‌ویژه پس از استعفا و فرار منصور هادی از یمن و خروج کارکنان آمریکایی حاضر در یمن برای عملیات مقابله با تروریسم، از سوی رسانه‌ها، نخبگان و نهادهای مربوطه پررنگ‌تر شد و خلأ قدرت در یمن به دلیل اقدامات انصارالله در کنار زدن منصور هادی، به عنوان فرصتی مناسب برای القاعده قلمداد شد و دولت اوباما مورد انتقاد جدی در این مورد قرار گرفت (Chicago Tribune, 2015).

همچنین اش کارتر، وزیر دفاع وقت آمریکا نیز درباره خلأ قدرت و فرصت برای گروه‌های تروریستی وابسته به القاعده در یمن ابراز نگرانی کرد و این گروه را خطرناک‌ترین شاخه القاعده و مرتبط با ایمن الظواهری خواند که تمایل زیادی برای حمله به غرب و به‌ویژه آمریکا دارند (Cooper Schmitt, 2015).

از سوی دیگر، برجسته کردن خطر نیروهای القاعده در یمن، در تمامی قطعنامه‌های سازمان ملل که پس از بیداری اسلامی در این کشور، مورد تصویب شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفته‌اند، قابل‌ملاحظه است (Resolution 2342, 2017).

۳-۸٫ نفوذ در میان نخبگان فکری و دینی یمن

قبل از به راه افتادن موج گسترده بیداری اسلامی در یمن، آمریکا، به‌ویژه در زمان باراک اوباما، تلاش کرد که با استفاده از سفارت‌خانه این کشور در یمن، نخبگان شیعی، شافعی، سلفی و سایر مذاهب در این کشور را برای شرکت در گفتگوهای بین دینی به این آمریکا ببرد و مباحثی مانند تحمل مذهبی را در میان رهبران ادیان مختلف در این کشور مطرح کند تا ضمن تسلط بر اوضاع این کشور، به صورت غیرمستقیم با استفاده از این جامعه مدنی در تحولات این کشور نقش‌آفرینی کند و با افراطی‌گری در این کشور مقابله کند.

سفارت آمریکا برای این کار جلسات بسیاری را با مقامات ارشد دولت علی عبدالله صالح و گروه‌ها و احزاب سیاسی یمن انجام داد تا به‌زعم خود بتوانند آزادی‌های دینی را در این کشور افزایش دهند و مانع از ایجاد ناآرامی‌ها، نارضایتی‌ها و افراطی‌گری‌ها در کشور یمن به عنوان یکی از متحدان خود در منطقه حساس خاورمیانه شوند.

حتی در این زمان سفارت‌خانه آمریکا علاوه بر برگزاری جلسات مرتب با رهبران دینی مسیحیان، یهودیان، اهل سنت، زیدی‌ها و… در این کشور، دوره‌های زبان انگلیسی نیز برای رهبران دینی یمن برگزار کرد تا از طریق علاوه بر مشارکت فعال در این کشور و ایجاد ثبات و تحمل مذهبی، در میان نخبگان دینی این کشور نفوذ کند و مانع از ایجاد تغییرات، خارج از کنترل این کشور شود (United States Department of State, 2012: 7).

نتیجه‌گیری

موج چهارم بیداری اسلامی در یمن با مشارکت بسیاری از گروه‌های مردمی فعال در این کشور و با حضور فعال جنبش زیدی انصارالله، آغاز شد و منجر به سرنگونی دیکتاتور تمامیت‌خواه این کشور، علی عبدالله صالح، پس از سال‌ها حکومت بر این کشور شد که خطری جدی برای منافع آمریکا و عربستان سعودی محسوب می‌شد. آمریکا و عربستان در ابتدا تلاش کردند این جنبش‌ها و به‌ویژه انصارالله توسط علی عبدالله صالح سرکوب شوند که پس از عدم موفقیت در این امر، منصور هادی به‌عنوان یکی دیگر از مهره‌های موردحمایت عربستان و آمریکا در یمن به روی کار آمد تا این وقایع در یمن مدیریت شود.

با نارضایتی فعالین انقلاب ازجمله انصارالله از وضع موجود و عدم برآورده شدن خواسته‌های آن‌ها، منصور هادی از سمت خود استعفا کرد و به عربستان رفت و درنهایت با درخواست وی ائتلافی عربی به رهبری عربستان باهدف بازگرداندن قدرت به منصور هادی، به یمن حمله کرد که این اقدام با چراغ سبز آمریکا صورت پذیرفت. درنتیجه می‌توان گفت که آمریکا برای حفظ کنترل خود بر کشور یمن، به‌عنوان کشوری پراهمیت، در خلال جنبش‌های عربی بیداری اسلامی پس از ۲۰۱۱، سیاست‌های مختلفی را متناسب با اوضاع زمانی و سیاسی در پیش گرفت.

آمریکا منافع خود در یمن را در قالب‌های متفاوتی از قبیل حمایت از حاکم تمامیت‌خواه یمن یعنی علی‌عبدالله صالح در ابتدای کار، جهت‌دهی انتخابات در این کشور پس قیام گسترده مردم یمن و به روی کار آمدن مهره نزدیک به این کشور و عربستان سعودی یعنی منصور هادی و درنهایت حمایت از یک حمله نظامی نیابتی به وسیله ائتلاف به رهبری عربستان و سرکوب قیام مردمی یمن از سوی نهادهای بین‌المللی دید تا ضمن به دست آوردن کنترل بر این کشور مانع از به قدرت رسیدن یک جنبش شیعی ضدآمریکایی و نزدیک به جمهوری اسلامی ایران، یعنی انصارالله یمن شود.

مراجع

منابع

اشرفی، جمال (۱۳۹۲)، «نگاهی به پیشینه جنبش اسلامی در یمن در دوران معاصر»، پژوهش‌های منطقه‌ای، سال اول، شماره ۱۰، صص ۲۴۱-۲۷۲٫

البرزی، هادی و سلیمانیان، علی اصغر (۱۳۹۵)، «تحلیل محتوای کیفی اخبار رسانه‌های همسو با عربستان درباره حمله این کشور به یمن»، مدیریت رسانه، شماره ۱۹، صص ۲۵-۳۸٫

پیربداقی، محمود و تولایی، محسن (۱۳۸۹)، «یمن در تعارض؛ اعتراض شیعیان صعده به سیاست‌های آمریکایی دولت یمن»، زمانه، شماره ۹۱ و ۹۲، صص ۷۸-۸۲٫

شادلو، شیده (۱۳۹۳)، «بررسی حمله‌ی عربستان به یمن (به‌عنوان بحران اخیر منطقه‌ی خلیج‌فارس)، با تأکید بر موازین حقوق بین‌الملل»، مطالعات خلیج‌فارس، سال اول، شماره ۴، صص ۵۴-۷۲٫

گوهری مقدم، ابوذر. (۱۳۹۲)، «الگوی رفتاری آمریکا در قبال بیداری اسلامی: عمل‌گرایی محتاطانه»، فصلنامه‌ی پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال دوم، شماره ۳۶، صص ۱۱۷-۱۴۱٫

مارشال، اندرو گوین (۱۳۸۹)، «یمن: سازوبرگ نهانی امپراتوری آمریکا»، سیاحت غرب، شماره ۸۸، صص ۷۴-۸۹٫

مسعودنیا، حسین و توسلی، حسین (۱۳۹۱)، «بازخوانی جنبش شیعی الحوثی در یمن»، مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره ۳، صص ۱۲۵-۲۷٫

موسوی، سید فضل‌الله و امین زاده، الهام (۱۳۷۵)، «مبانی اساسی منشور سازمان ملل متحد در مورد ایجاد و حفظ صلح»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۴ (ISC)، صص ۲۰۵-۲۲۱٫

ABC NEWS (2011), Transcript: President Obama’s Speech to a United Nations General Assembly, accessed Nov 15, 2017, from:

http://abcnews.go.com/Politics/transcript-president-obamas-speech-united-nations-general-assembly/story?id=14570970.

ABC NEWS (2011), Transcript: President Obama’s Speech to a United Nations General Assembly, accessed Nov 15, 2017, from:

http://abcnews.go.com/Politics/transcript-president-obamas-speech-united-nations-general-assembly/story?id=14570970.

AL JAZEERA AND AGENCIES (2012), Yemen’s Saleh agrees to send power, accessed Nov 15, 2017, from:

http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2011/11/2011112355040101606.

Al-Mujahed, Ali; DeYoung, Karen (2001), Saudi Arabia launches atmosphere attacks in Yemen, accessed Nov 28, 2017, from:

https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/report-yemens-embattled-president-flees-stronghold-as-rebels-advance/2015/03/25/e0913ae2-d2d5-11e4-a62f-ee745911a4ff_story.

Al-Mujahed, Ali; Naylor, Hugh (2015), Yemeni president, cupboard resign, deepening misunderstanding for a pivotal U.S. ally, accessed Nov 29, 2017, from: https://www.washingtonpost.com/world/aden-ports-reopened-but-rebels-still-outside-presidential-palace-and-residence/2015/01/22/d3563d88-a1ba-11e4-91fc.

Bayoumy, Yara; Nichols, Michelle (2016), Yemen boss vows during U.N. to ‘extract Yemen from nails of Iran, accessed Nov 29, 2o17, from:

https://www.reuters.com/article/us-un-assembly-yemen-idUSKCN11T1V9.

Chicago Tribune (2015), U.S. counterterrorism plan in Yemen collapses amid chaos, accessed Nov 29, 2017, from: http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-us-counterterrorism-strategy-in-yemen-20150324-story.

Chulov, Martin; Yuhas, Alan; Ackerman, Spencer (2015), Regime fall threatens Yemen’s pivotal purpose in US counter-terrorism strategy.

Fraihat, Ibrahim (2012),Yemen’s Transition of Power, Published by Brookings Institution, accessed Nov 15, 2017, from:

Guardian (2015), Yemen boss appeals for UN involvement as US infantry leave, accessed Nov 29, 2017, from:

https://www.theguardian.com/world/2015/mar/21/shia-rebels-call-offensive-against-forces-loyal-yemen-president.

Gardner, Samantha (2015), An Interview with Gerald Feierstein, U.S. Ambassador to Yemen, accessed Nov 29, 2017, from:

Ghobari, Mohamed; Mukhashaf, Mohammed (2015), Yemen’s Hadi flees to Aden and says he is still president, accessed Nov 28, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-security/yemens-hadi-flees-to-aden-and-says-he-is-still-president-idUSKBN0LP08F20150221.

Halabi, Yakub (2009), US Foreign Policy in a Middle East From Crises to Change, Queen’s University, Canada and West Galilee College, Acko, Israel.

Harb, Khalil (2014), Houthis take Sanaa though refrain from coup.

Hayes, Chris (2008), The Pragmatist, The Nation, Accessed Nov 22, 2017, from: https://www.thenation.com/article/pragmatist.

Indyk, Martin S. Lieberthal, Kenneth O’Hanlon, Michael E (2012), Barak Obama scoring unfamiliar policy, Brookings Institution.

Jamjoom, Mohammed (2012), Yemen binds presidential choosing with one candidate, Published by CNN, accessed Nov 15, 2017, from:

http://edition.cnn.com/2012/02/21/world/meast/yemen-elections/index.

Laub, Zachary (2016), Yemen in Crisis, accessed Nov 29, 2017, from: https://www.cfr.org/backgrounder/yemen-crisis.

Office of a Press Secretary (2015), Statements by President Obama and Prime Minister Modi of a Republic of India, accessed Nov 29, 2017, from: https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2015/01/25/statements-president-obama-and-prime-minister-modi-republic-india.

Rashad, Marwa (2011), Yemen’s Saleh signs understanding to give adult power, Reuters, accessed Nov 29, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-idUSTRE7AM0D020111123.

Reuters (2012), Obama welcomes new Yemen leader, pushes for reform, election, accessed Nov 15, 2017, from:

https://www.reuters.com/article/us-yemen-obama/obama-welcomes-new-yemen-leader-pushes-for-reform-election-idUSTRE81O0R120120225.

Riedel, Bruce (2017), The $110 billion arms understanding to Saudi Arabia is feign news, accessed Nov 14, 2017, from:

Security Council (2011), Resolution 2014, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2014.

Security Council (2012), Resolution 2051, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2051.

Security Council (2014), Resolution 2140, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2140.

Security Council. (2015), Resolution 2201, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2201%20(2015)

Security Council. (2015), Resolution 2204, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2204 (2015).

Security Council. (2015), Resolution 2216, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2216(2015).

Security Council. (2016), Resolution 2266, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2266(2016).

Security Council. (2017), Resolution 2342, accessed 1 Dec, 2017, from: http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2342(2017)referer=/english/Lang=E.

United States Department of State (2012), International Religious Freedom Report for 2012, Bureau of Democracy, Human Rights and Labor.

نویسنده:

محمدعلی حریری: فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)

دوفصلنامه ره آورد سیاسی- شماره ۵۰٫

انتهای متن/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *